Publicación:
Tradición oral para fortalecer la escritura creativa en lengua originaria en el sexto grado, en una I.E. de Victor Fajardo

dc.contributor.advisorGuzman Sota, Ingrid Rosemaryes_ES
dc.contributor.authorMorales Ortiz, Yeral Yoneles_ES
dc.contributor.authorPerez Prado, Jorge Luises_ES
dc.contributor.authorVelarde Gonzales, Boris Noeles_ES
dc.date.accessioned2026-03-21T04:16:48Z
dc.date.available2026-03-21T04:16:48Z
dc.date.issued2025
dc.description.abstractEste informe de investigación-acción da cuenta de una intervención educativa desarrollada con estudiantes de sexto grado de una institución educativa en la provincia de Víctor Fajardo, Ayacucho. El objetivo fue implementar estrategias que desarrollen la capacidad de escritura creativa quechua aprovechando las tradiciones orales, en estudiantes de sexto grado. La metodología utilizada es cualitativa, para ello, se desarrollaron tres etapas: diagnóstico, implementación de estrategias y valoración de resultados. En la fase diagnóstica se identificó el nivel de desarrollo de las competencias comunicativas en lengua originaria, destacando una oralidad fluida, pero limitaciones en la producción escrita mediante una actividad lúdica con criterios de escritura creativa. Durante la implementación, se desarrollaron talleres y sesiones de aprendizaje en el marco de un proyecto integrador, centrado en los géneros de la tradición oral (watuchi, willakuy, harawi y takiy) que sirvieron de base para elaborar libros cartoneros como producto final. Los resultados evidencian una mejora significativa en la escritura creativa en lengua originaria, reflejada en la riqueza lingüística, coherencia textual y la inclusión de los relatos orales en las producciones. La investigación arribó a fomentar la escritura creativa en lengua originaria de los niños y niñas, fortaleciendo la capacidad de producción de textos en lengua originaria, como producto de la implementación de estrategias didácticas comunicativas textuales recuperando las tradiciones orales a partir del diálogo con padres y sabios locales.es_ES
dc.description.abstractKay qillqasqa willakuyqa willan huk yachaykuna hawapi rurasqa yachachikuyta, sasaq kuti yachaywasi, Ayacucho suyumanta, Victor Fajardo llaqtapi, suqta ñiqi yachakuqkunawan. Kaypa yuyayninqa karqan qillqayta kallpachay quechua runasimipi, simi watuykuna kikinpi yachachikuywan. Chaypaq, kinsantin ruraykuna rurasqa: ñawpaqta yachay, yachachikuyta qallarichiy, hinallataq qatiqninpi hapichiy. Ñawpaqta yachaypi rikukurqan runasimipi rimay yachaykuna imayna kashan, rikuchispa allin rimayta, ichaqa qillqaypi hinaspa ñawinchaypi pisilla kasqanta. Yachachikuypiqa, runasimi yachachikuykuna rurasqa, hinallataq yachaykuna huñusqa, simi watuykunapi ñawpaqta yuyaymanaspa, watuchi, willakuy, harawi, takiy nisqakunawan, chaykunata qillqanapaq cartón qillqasqa puchukachispa. Qatiqninpi rikukurqan allin qillqayta runasimipi, rikuchispa sumaq simi kikin, allin qillqasqa, hinallataq simi watuykuna qillqasqapi hapisqa kasqanta. Kay willakuyqa qawachin simi watuykunaqa allin yachachikuy kaq, chaypi yachakuqkunapa yachayninqa runasimiwan kikinpi kachkan.es_ES
dc.description.abstractThis research report presents an educational intervention carried out with sixth grade students from a primary school located in the province of Víctor Fajardo, Ayacucho. The main objective was to strengthen creative writing in the quechua language through pedagogical strategies rooted in oral tradition. The process was structured into three phases: a diagnostic assessment, the implementation of strategies, and an evaluation of results. The diagnostic stage revealed a strong oral command of the language, but notable limitations in reading and writing skills. During implementation, a series of language workshops and learning sessions were conducted as part of an integrated learning project. These focused on traditional oral genres such as watuchi, willakuy, harawi, and takiy, which served as the foundation for the creation of cartonero books as the final product. The results show a significant improvement in creative writing in the quechua language, reflected in the students linguistic richness, textual coherence, and cultural expression. The study concludes that oral tradition is a valuable didactic resource for meaningful learning, allowing the language to become an integral part of students educational experience.es_ES
dc.formatapplication/pdfes_ES
dc.identifier.other215370es_ES
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12866/18444
dc.language.isospaes_ES
dc.publisherUniversidad Peruana Cayetano Herediaes_ES
dc.publisher.countryPEes_ES
dc.rightshttps://purl.org/coar/access_right/c_abf2es_ES
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.eses_ES
dc.subjectTradición Orales_ES
dc.subjectEscritura Creativaes_ES
dc.subjectEstrategias Didácticases_ES
dc.subject.ocdehttps://purl.org/pe-repo/ocde/ford#6.02.00es_ES
dc.titleTradición oral para fortalecer la escritura creativa en lengua originaria en el sexto grado, en una I.E. de Victor Fajardoes_ES
dc.typehttp://purl.org/coar/resource_type/c_7a1fes_ES
dspace.entity.typePublication
renati.advisor.dni23906023
renati.advisor.orcidhttps://orcid.org/0000-0003-4742-1817es_ES
renati.author.dni70864901
renati.author.dni70665119
renati.author.dni70893685
renati.discipline112096es_ES
renati.jurorQuipas Bellizza, Mariella Margotes_ES
renati.jurorHolguin Reyes, Virgilio Saules_ES
renati.jurorLeon Huarac, Humberto Avelinoes_ES
renati.levelhttps://purl.org/pe-repo/renati/level#tituloProfesionales_ES
renati.typehttps://purl.org/pe-repo/renati/type#tesises_ES
thesis.degree.disciplineEducación Primaria Intercultural Bilingüees_ES
thesis.degree.grantorUniversidad Peruana Cayetano Heredia. Facultad de Educaciónes_ES
thesis.degree.nameLicenciado en Educación Primaria Intercultural Bilingüees_ES

Archivos

Bloque original

Mostrando 1 - 1 de 1
Cargando...
Miniatura
Nombre:
Tradición_MoralesOrtiz_Yeral.pdf
Tamaño:
1.82 MB
Formato:
Adobe Portable Document Format
Descripción:

Bloque de licencias

Mostrando 1 - 1 de 1
Cargando...
Miniatura
Nombre:
license.txt
Tamaño:
1.82 KB
Formato:
Item-specific license agreed upon to submission
Descripción: