Publicación: Estudio de caso sobre la inserción laboral de los becarios graduados en 2018 - 2019 de la carrera de EIB de dos universidades privadas de Lima
Portada
Citas bibliográficas
Código QR
Autores
Autor corporativo
Recolector de datos
Otros/Desconocido
Director audiovisual
Editor
Tipo de Material
Fecha
Citación
Título de serie/ reporte/ volumen/ colección
Es Parte de
Resumen en español
La investigación tuvo el objetivo de analizar, desde el enfoque mixto, las trayectorias de inserción laboral de los egresados quechuas, aimaras y shipibo-konibo de la carrera EIB (2018–2019) en dos universidades privadas de Lima, determinando la evolución de su situación ocupacional cuantitativa, el rol de la lengua originaria e identificando las barreras estructurales que influyen en dicho proceso. Estudio de tipo descriptivo, enfoque mixto con énfasis en lo cualitativo y de diseño de caso. Los datos cuantitativos se recopilaron en las encuestas aplicadas en 2022 y 2025, todas de manera voluntaria. Por su parte, la información cualitativa se recogió mediante 4 entrevistas y 2 grupos focales, seleccionados mediante muestreo estratificado. Los resultados muestran una IL exitosa mediante un proceso progresivo y desigual. El 56,9 % de los participantes accedió a la CPM, el 27,4 % trabaja como contratado en escuelas públicas; el 70,6 % labora en IE-EIB. Los testimonios complementan que el acceso a la CPM se dio de manera progresiva y que quienes no lograron fueron desplazados a empleos temporales y precarios. La lengua originaria desempeña un papel central en el acceso a plazas en escuelas EIB, fortalece la identidad profesional y es un recurso pedagógico y comunitario. Las principales barreras estructurales son la escasez de plazas EIB, la resistencia institucional y discriminación credencialista. En suma, quienes accedieron a la CPM logran una movilidad social positiva y quienes no, se encuentran expuestos a una precariedad laboral. Se evidencia el retorno a las comunidades de origen para liderar el proceso de transformación social y educativa.
Resumen en inglés
This study analyzed the labor market insertion trajectories of Quechua, Aymara, and Shipibo-Konibo graduates from the Intercultural Bilingual Education (IBE) program (2018–2019) at two private universities in Lima using a mixed-methods approach. The research examined changes in their employment status and explored the experiences, barriers, and cultural factors affecting their access to and retention in employment. A descriptive case study design was adopted. Quantitative data were collected through voluntary surveys conducted in 2022 (17 participants) and 2025 (51 participants), while qualitative data were obtained through four semi-structured interviews and two focus groups. The findings show that labor market insertion was generally successful but uneven. Overall, 56.9% of participants entered the Public Teaching Career (Carrera Pública Magisterial, CPM), 27.4% worked as contract teachers in public schools, and 70.6% were employed in Intercultural Bilingual Education schools. Indigenous language proficiency was a key factor for accessing IBE positions, strengthening professional identity, and supporting community-based teaching. Major barriers included the limited number of IBE positions, institutional resistance, corruption in recruitment processes, and credential-based discrimination against graduates of the Beca 18 scholarship program. Graduates who entered the Public Teaching Career achieved upward social mobility, whereas others remained in precarious employment. Most graduates returned to their communities to contribute to social and educational development.
Resumen
Akïri yatxatawi qillqaxa aymara, qichwa, shipiwu EIB yatiri tukuyirinaka (2018 -2019) irnaqatanakapha uñt’ayixa. Ukhamaraki, kunjama irnaqatanakapa sartatanakapsa, kuna jani walt’atanaka utjatanakapsa yatxatarakiwa. Aka qillqataxa ujatarjamawa jaqhu amuyt’a yatinakampi qillqatawa. Jakhu yatinakaxa 2022, 17 yatiyirinakampi, 2025, 51 yatiyirinakampi amuyu chuymampi ch’amacht’asixa. Maysatxa, pusi jaqiruwa jiskt’anaka lurasi, 2 qhutu arxatampi. Akhamawa yatinakawa jikxatasixa: EIB yati tukt’ayirina irnaqatanakapaxa wali khusapuniwa. 56,9 % CMP ukaru mant’apxiwa, 27,4 % marata mararu yatiña utanakana irnaqt’asipki, 70,6 % EIB yatiña utanakana irnaqapxiwa. Arxat’atanakapaxa maratha mararjamwa CPM ukaru mant’xapxixa, jani mantirinakaxa jani wali irnaqañarukiwa purt’apxica sasawa ch’amañcht’arakiwa. Aymara aruxa wali wakisiripuniwa EIB yatiña uta taypina irnaqañanaka katjañatakixa, kankañanakapsa suma ch’ullqintarakixa, yaticht’añatakisa ayllumpi irnaqt’añatakisa wakisiriwa. Ukhamarakiwa, CPM uka taypiru mantaña jani walt’irinakaxa akanakawa: EIB irnqaña pisitapa, llunllusitanaka, jani walt’ayiri utanaka. Ukhamaraki, Yakhipa EIB tukuyirinakaxa jik’achasiñanakaruwa purt’apxarakixa. Jaqinakaxa jach’a utana yatiqt’atanakapa , Beca 18 taypitha yanapt’atanaksa jisk’achtisa. Qhitinakatixa CPM taypiru mant’ixirinakaxa suma jaka katxapxixa, jani mantirinakaraki jani wali irnaqañanakarukiwa purt’apxarakixa. Taqpachani EIB yatirinakawa yuriwi ayllupanakaxaru kut’axapxarakiwa wali chuymampi ch’amañt’iri.

PDF
FLIP 
