Publicación:
Uso oral del quechua en una institución educativa primaria EIB del distrito de Sarhua - Ayacucho

dc.contributor.advisorMaurial Mackee, Mahia Beatrizes_ES
dc.contributor.authorGonzales Yarcuri, Banesaes_ES
dc.contributor.authorPerez Silva, Karen Maribeles_ES
dc.contributor.authorBenjamin Jhosep, Ramirez Mendozaes_ES
dc.date.accessioned2026-03-27T20:16:27Z
dc.date.available2026-03-27T20:16:27Z
dc.date.issued2025
dc.description.abstractEl presente estudio tuvo como finalidad describir el uso oral del quechua chanka por parte de los docentes y estudiantes del quinto grado en una institución educativa del distrito de Sarhua, provincia de Víctor Fajardo, departamento de Ayacucho, en el sur del Perú. Se adoptó un enfoque cualitativo, diseño etnográfico y tipo descriptivo. Las técnicas empleadas para el recojo de información fueron la entrevista y la observación. Los instrumentos utilizados fueron la guía de entrevista y la guía de observación. Los resultados evidencian que docentes y estudiantes se comunican con mayor naturalidad en espacios y momentos fuera del aula; sin embargo, durante las clases, la escasa aplicación de estrategias, materiales y recursos en lengua originaria limita su enseñanza. Aun así, se constató que los estudiantes mantienen un uso activo del quechua tanto en la escuela como en espacios comunales, lo que contrasta con la reducida planificación y el poco uso oral del quechua a lo largo de las sesiones de aprendizaje.es_ES
dc.description.abstractThe present study aimed to describe the oral use of Chanka Quechua by teachers and fifth-grade students in an educational institution located in the district of Sarhua, province of Víctor Fajardo, department of Ayacucho, in southern Peru. A qualitative approach was adopted, with an ethnographic design and a descriptive scope. The techniques used for data collection were the interview and observation. The instruments applied included the interview guide and the observation guide.The results show that teachers and students communicate more naturally in spaces and moments outside the classroom; however, during lessons, the limited application of strategies, materials, and resources in the native language restricts its teaching. Nevertheless, it was found that students maintain an active use of Quechua both at school and in community settings, which contrasts with the reduced planning and minimal use of the language throughout the learning sessions.en_US
dc.description.abstractKay yachaymanta rimanakuyninqa ima kasqanwanmi riqsichin runaa simipa rimayta (quechua chanka) yachachiqkuna chaymanta ñawpaqtaq yachaqkunapa rimaykunapi, Sarhua llaqtapi, Víctor Fajardo pruvinsiapi, Ayacuchu suyupi, Pirupa uranpi. Kay yachayqa qualitativu ñawinwan, etnográfiku nisqamanta, qawasqa llamkaykunawan hina tapukuykunawan rurakusqa. Qawarisqakunam rikuchin yachachiqkuna wawakunawan runasimipi aswan allintapuni rimanakunku yachay wasimanta hawanpim; ichaqa, yachaykunapiqa, yachachinapaq rurasqa, rimanapaq ruraykuna chay runasimipi mana allin apaykusqanmanta, yachachiyqa mana aswan kallpachakun. Ichapas, qawasqanmanta riqsisqa, wawakuna runasimita llapan pacha rimanakunku yachay wasipi hina ayllupi, chaymi rikuchin yachachiqkunapa mana allin kamachiy ruray hinallataq simipaqa mana achka ruwanamanta yachaykunapi.qu_PE
dc.formatapplication/pdfes_ES
dc.identifier.other215361es_ES
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12866/18450
dc.language.isospaes_ES
dc.publisherUniversidad Peruana Cayetano Herediaes_ES
dc.publisher.countryPEes_ES
dc.rightshttps://purl.org/coar/access_right/c_abf2es_ES
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.eses_ES
dc.subjectEIBes_ES
dc.subjectUso Oral del Quechuaes_ES
dc.subjectMaterialeses_ES
dc.subjectEstrategiases_ES
dc.subject.ocdehttps://purl.org/pe-repo/ocde/ford#5.03.01es_ES
dc.titleUso oral del quechua en una institución educativa primaria EIB del distrito de Sarhua - Ayacuchoes_ES
dc.typehttp://purl.org/coar/resource_type/c_7a1fes_ES
dspace.entity.typePublication
renati.advisor.dni9136159
renati.advisor.orcidhttps://orcid.org/0000-0001-7932-9762es_ES
renati.author.dni70746406
renati.author.dni70574004
renati.author.dni74946626
renati.discipline112096es_ES
renati.jurorQuipas Bellizza, Mariella Margotes_ES
renati.jurorHolguin Reyes, Virgilio Saules_ES
renati.jurorLeon Huarac, Humberto Avelinoes_ES
renati.levelhttps://purl.org/pe-repo/renati/level#tituloProfesionales_ES
renati.typehttps://purl.org/pe-repo/renati/type#tesises_ES
thesis.degree.disciplineEducación Primaria Intercultural Bilingüees_ES
thesis.degree.grantorUniversidad Peruana Cayetano Heredia. Facultad de Educaciónes_ES
thesis.degree.nameLicenciado en Educación Primaria Intercultural Bilingüees_ES

Archivos

Bloque original

Mostrando 1 - 1 de 1
Cargando...
Miniatura
Nombre:
Uso_GonzalesYarcuri_Banesa.pdf
Tamaño:
1.99 MB
Formato:
Adobe Portable Document Format
Descripción:

Colecciones